Yazılar

Chia öncelikle alfa-linolenik asit (ALA), omega-3 yağ asidi-lifi, protein, mineraller ve antioksidanları yüksek olan  oval biçimli ve siyah, gri, beyaz veya gri veya siyahla lekeli beyaz tohumlara sahip bir bitkidir.Nane ile akrabalığı bulunan bu tohumun bitki biliminde adı Lamiaceae ailesinden Salvia Hispanica dır.

Chia kurak ortamlarda yetiştirildiğinden , geleneksel olarak Güney ve Orta Amerikada yetiştirilmiştir. Bugün Arjantin , Ekvator ve Peru , en iiyi chia üreten ülkelerdir.”Yağlı” anlamına gelen türetilen “chia” adı Güney Amerika ile Orta Amerika sakinleri tarafından verildi. Bu bölgede , chia’yı şifalı ve lifli bir gıda olduğu için kullandılar.

Chia savunucuları , tohumun yüksek lif ve omega-3 yağ asidi içeriğinden dolayı , kilo kaybına yardımcı , kan şekerini düzenleyen ve egzersiz performanısını arttıran ve kolesterol düşürücü etkisi ve birçok şeyi yapabildiğini idda ediyor. Bu küçük chia tohumu büyük ününün beklentilerini karşılıyor mu?

Chia tohumları ALA, lif, mineraller ve antioksidanların zengin bir kaynağıdır. Bütün biçiminde tamamen sindirilemeyen keten tohumlarından farklı olarak ve sağlık yararlarını elde etmek için öğütülmesi gereken chia tohumları, besinlerinin sindirimini ve emilimini etkilemeden bozulmadan tüketilebilir. Tüm keten tohumları bol miktarda elyaf sağlar ancak çoğu zaman sindirilmemiş cismi geçerek, omega-3’leri ve antioksidanları el değmeden bırakır.

Kalori içeriği ile, chia tohumları% 53 yağ,% 35 karbonhidrat ve% 12 proteindir.6,7 Tablo 1, bir çorba kaşığı kuru kuru chia tohumlarında birincil besin maddelerinin genel bir görünümünü vermektedir.

Chia tohumları ALA, lif, mineraller ve antioksidanlardan zengindir. Bütün biçiminde tamamen sindirilemeyen keten tohumlarından farklı olarak  besinlerinin sindirimini ve emilimini etkilemeden ve bozulmadan tüketilebilir. Keten tohumları bol miktarda lif içerir ancak çoğu zaman içerdiği omega-3 ve antioksidanları kullanamayız.

1 yemek kaşığı chia tohumu tablo 1 deki gibidir.

 

Chia’nın kalorisinin% 41’i çoklu doymamış yağlı asitlerden (PUFAs),% 4’ü tekli doymamış yağlı asitlerden ve% 6,5’inde doymuş yağlı asitlerden oluşur.  Chia’nın PUFA içeriğinin büyük bir kısmı ALA (% 75), ana omega-3’tür.  ALA için önerilen Diyet Referans Alımı (DRI), yetişkin erkekler için günde 1,6 g ve yetişkin kadınlar için günde 1,1 g’dır.   Bir çorba kaşığı chia tohumları, 1.32 g ALA sağlar ve önerilen DRI’yi karşılar.  Kadınlar için günlük ALA ihtiyaçlarının yaklaşık% 83’ünü karşılamaktadır.

Çözünmeyen lif , chia tohumlarında fazla olup toplam lifin %87 sini ana bileşeni olan  Klason lignin içermektedir. . Chia tohumlarının yüksek lif içeriği ve antioksidan özelliklerinin içerdikleri yüksek düzeyde PUFA’ları koruduğu düşünülmektedir. Fiber, yapısal korumayı sağlar ve antioksidan kapasitesi PUFA’ları oksidasyona karşı korur. Klason ligninin, tohumun dayanıklı yapısını oluşturduğu düşünülmektedir.

Chia tohumları hidrofiliktir; Sıvıya batırıldığında, tomurcuk halinde jelatinimsi bir müsilaj kapsülü oluştuğu için dolgunlaşırlar.Çözülebilir lif, chia’nın toplam lif içeriğinin yaklaşık% 13’ünü temsil eder ve müsilajda baskındır.Chia’nın müsilitesi,  pektin içermez; Bunun yerine, nötr şekerlerden oluşan polisakarit zincirleri içerir.

Önemli düzeyde antioksidan içerir.

Tip 2 Diyabet ve Kardiyovasküler Risk Faktörlerini azaltır

Kilo kontrolünü sağlar

Metabolik sendrom riskini azaltır.

Egzersiz performansınızı yükseltir.

Cilt kurumasını ve kaşıntıları engeller.

Plazma lipitleri ve aterosklerozu önler.

Riskler

Chia tohumunun şuana kadar ilaç ve takviyelerle etkileşimde olduğu bildirilmemiştir.  Ancak dikkat edilmesi gereken birkaç potansiyel riskler vardır. Araştırmalar trigliseridi yükseltebileceğini gösterdi. 1/3 fincan altından alınan chia tohumu bir zarar göstermedi. İçerdiği yüksek ALA nın prostat kanser riskini arttırabildiğini göstermekte. Prostat kanseri tanısı konmuş erkeklerin keten tohumu ve chia tohumu gibi ALA açısından zengin gıdaları tüketmemeleri gerekir. Yutkunma problemi olanlar kuru halde yani sıvı içinde iyice bekleterek tüketmeleri gerekmektedir.

 

Chia günde 50 g’a kadar olan dozlarda 12 haftaya kadar güvenle kullanılır. 50 g 2 yemek kaşığından fazla miktara denk gelir.

60 yaş ve üzeri hatta çoğu genç insan gece birkaç kez tuvalete giderler.  Buna noktüri denir. Gece 2-3 kez uyanmak  stres , sinirlilik veya yorgunluk gibi yaşam kalitesini etkileyecek sorunlara yol açabilir.

Noktüri ile ilgili  birçok neden vardır. Bunlardan birisi diyetteki tuz miktarı!

Gece idrara çıkma yaşlandıkça artan bir sorundur ve bir kaç diyet değişikliğiyle uyku kalitesini arttırabiliriz.

300 kişiden fazla Japonla yapılan çalışmada her bireyin uyku ve tuz problemi vardı. Diyetlerindeki tuz alımı azaltılarak 12 hafta boyunca takip edildi.

Amerikan Kalp Derneği günde 2.3g sodyum yani 1 çay kaşığından daha fazla tuzu önermemektedir. Bundan yola çıkılarak günde 1.5 g sodyum yani diyetlerindeki tuzu %40 oranında azalttılar. Tuzdaki bu azalma ile gece idrara çıkma durumları 2.3 ile 1.4 kat düştü. Araştırmacılar , gece tuvalete çıkma sıklığının düşmesiyle kişilerin yaşam kalitesinde ilerleme olduğunu belirttiler.

Dr. Marcus Drake, İngiltere’de Bristol Üniversitesi’nde profesör ve Nocturia için ESU Yönergeleri Ofis Girişimi için çalışma grubunun lideri. “Bu, hastaların potansiyel olarak sık idrara çıkma riskini azaltmak için kendilerine nasıl yardımcı olabilecekleri konusunda önemli bir husustur ve araştırmalar genellikle bir hastanın içtiği suyun miktarını azaltmaya odaklanır ve tuz alımı genellikle dikkate alınmaz” dedi.

Kefir; inek , koyun ,keçi ve kısrak sütüne , karnabahar benzeri kefir granülleri ilave edilrerek elde edilen etil alkol ve laktik asit fermantasyınlarının bir arada oluşturduğu hafif asidik karakterde, ferahlik veren fermente bir süt ürünüdür. Kefir , ekşi tadıyla ayrana probiyotik yapısıyla ise yoğurda benzemektedir. Kefire kendine özgü tadını veren maya florasıdır. Kolay sindirilebilir protein ve antibiyotik içermektedir. Kolay sindrilebilen besleyici bir gıda olduğu için çocuklar, hamileler, emziren anneler, yaşlılar ve kabızlık sorunu yaşayan kişiler için ideal bir içecektir. Laktoz intoleransı olan kişilerde rahatlıkla tüketebilir. Meyve ekleyerek tüketildiği gibi çorbalara ve keklere de ilave edilip pişirilerek de tüketilebilinir.

Kefirin ferantasyon sürecinde B1,B2 ve folik asit ve B12 ortaya çıkar.

 

Sinir sistemi üzerine etkili olan esansiyel aminoasitelerden biri triptofan ile kalsiyum ve magnezyumu bol miktarda bulundurur. Ayrıca kefir fosfor yönünden de çok iyi bir kaynaktır.

Yüksek tansiyona iyi gelir.

Kolesterolü düşürür. Gıdalarla alınan kolesterolü safra asitlerine dönüştürerek lipitlere oranla daha kolay emilmelerini sağlar. Böylece kan kolesterol düzeylerinde azalma meydana gelir.

Kalp koruyucudur. Damar sertliğini giderir.

Osteoporoz ve menapo döneminde kemik erimesini engeller.

Bronşit ve astım nöbetlerine iyi gelir.

Mide ve bağırsak salgılarını arttırıp hazmı kolaylaştırır.

Patojen bakterilere karşı antibakteriyel bunun yanında iltihap önleyici etkiye sahiptir.

Kefir, kanser yapan maddeleri etkisiz hale getirerek antikanserojen etki göstermektedir.

 

Yanlış diyetler , sağlıksız  beslenme ve uyku düzensilğiyle  metabolizmanızı yavaşlatanlardan mısınız?

Peki ne yapacağız?

  1. Güne 1 bardak ılık su ile başlayın.
  2. Kahvaltıyı atlamayın. Gece boyunca düşen metabolizma hızını kahvaltıyla hızlandırın.  Kahvaltınızı maydanozla zenginleştirin.
  3. Elma , limon gibi narenciye grubuna ara öğünlerinize ekleyin. Sitrik asidi yüksek besinler metabolizmayı hızlandırır.
  4. Yiyeceklerinize muhakkak baharat ekleyin.
  5. Günde 3 lt su tüketiniz.
  6. 8 saat uyumaya özen gösterin. Zira yorgunluk sizi daha çok yemek yemeye itecektir.
  7. Daha çok hareket edin.
  8. Tuzu azaltın. Tuz tüketimi kan şekerinizin dalgalanmasına sebep olur.
  9. Kaslarınızı arttırın. Yüksek kas oranı yüksek metabolizma demektir.
  10. Günde 2 bardak yeşil çay tüketin.