Yazılar

VİTAMİNLER VE KANSER

Vitaminler, vücutta bir çok farklı fonksiyonu olan ve genellikle besinlerle alınması gereken mikrobesinlerdir. Hücre çoğalması ve diferansiyasyonu üzerindeki etkileri ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır.

Vitaminlerin kanser hastalağında genel işlevi; karsinojen oluşumunu önlemek, detoksifikasyonu artırmak, hücre replikasyonu, malignansiyi ve denetimi kontrol etmek ve hücreler arası iletimi sağlamaktır.

Oksidatif stresin kansere neden olabileceği bilinmektedir. Yapılan bir çalışmada ise antioksidan takviyesi alan gastrointestinal kanserden ölüm oranları incelenmiştir. Sonuç olarak antioksidan takviyesi alanlarda gastrointestinal kanseri önleyebileceğine dair kanıt bulunmadı hatta genel mortaliteyi artırdığı saptanmıştır

Meme kanserli kadınların antioksidan vitamin alımının hastalığının tekrarının azalmasını ve mortalitesini durdurmuştur. E vitamininin kullanımı (10-40mg ve 40 mg‘dan fazla) ve C vitamini alımı (60-500 ve 500 mg ‘dan fazla) ile hastalık oluşumu ters etki göstermiştir. Tanı konulmadan önce, ya C ya da E vitaminlerinden birinin dört yıl veya daha uzun süre kullanılmasının güçlü ve önemli düzeyde riski durdurduğu savunulmaktadır. Tanıdan sonra E vitaminini alımının ise hastalık riskini tekrarladığı ve mortaliteyi kısmen azalttığı ancak tek başına C vitamininin bunu yapamadığı saptanmıştır. Antioksidanların uzun süreli kullanımı meme kanseri riskini ve tekrarını azaltmaktadır

A VITAMINI VE KANSER

Dermatoloji literatüründe, A vitamininin foto hasarlı deride kanser gelişimini önleyici etkilerini , β karotenin ultraviyoleyeye bağlı deri kanseri gelişimini engelleyici etkilerini karotenoidlerin ultraviyole eritemine karşı koruyucu etkilerini (en az 10 hafta kullanımından sonra) gösteren çalışmalar bulunmaktadır

Meme, baş ve boyun, akciğer kanseri, pankreas kanseri gibi pek çok farklı kanser türünde yapılan gözlemsel ve randomize çalışmalarda, kemoterapi-radyoterapi tedavisi ile ortaya çıkan yan etkilere karşı A vitamininin etkinliği incelenmiş. Hayatta kalma süresi ve tümör cevabının artmasının yanı sıra, yan etkilerin azaldığı gözlenmiştir

Sebze ve meyveden zengin beslenenlerde, özellikle karotenden zengin beslenenlerde servikal kanser görülme oranı çok düşüktür

Düşük seviyede A vitamini alımı gibi immün fonksiyonları baskılayan durumlarda enfeksiyöz hastalık ve kanser riskinde artış olduğu gösterilmiştir.

 

D VİTAMİNİ VE KANSER

Laboratuvar çalışmalarında D vitaminin kanser kültür hücreleri üzerinde yapılan araştırmalarda D vitamininin kansere karşı koruyucu etkisi olduğu görülmüştür.

Kolon, prostat ve meme kanseri insidansının UV ışınlarının bol olduğu bölgelerde daha düşük olduğu gösterildi. Bununla birlikte, bu çalışmaların çoğu klinik çalışmalar olup, güneş ışınlarından yeterince faydalanamayan dolayısıyla D vitamini düzeyi düşük olan ülkelerde yapılmıştır. 1095 erkek olguyu içeren bir çalışmada serum 25 (OH) D düzeyinin 25 nmol/L’nin üzerinde bulunmasının total kanser insidansını %17 oranında azalttığı bildirilmiştir. 16.818 erişkini içeren geniş ölçekli bir başka çalışmada total kanser mortalitesi ile D vitamini arasında bir ilişki saptanmamıştır. Diğer yandan oral D vitamini alımı ile kanser sıklığı, kanser tiplerine göre farklılık göstermektedir. Örnek olarak; D vitamini desteği sağlananlarda meme kanseri riski düşük bulunmuş iken, kolon ve prostat kanserlerinde sonuçlar farklılık arz etmektedi
Bir çalışmada D vitamini düzey ile kolorektal kanser sıklığı arasında ters bir ilişki saptanmıştır. Bu çalışmada serum 25(OH)D düzeyi 80 nmol/L nin üzerinde bulunan olgularda, 50 nmol/L nin altında olanlara göre kolorektal kanser sıklığında %72 oranında azalma saptanmıştır.

E VİTAMİNİ VE KANSER

Epidemiyolojik çalışmalar E vitaminini akciğer ve serviks kanseri riskini azalttığını göstermektedir. Bunla beraber yüksek dozda alınan vitamin erkeklerde akciğer kanser riskini azaltmadığını göstermektedir. Takip edilen bir çalışma verileri E vitamini desteğinin prostat kanser riski ile ilintili olmadığını ancak sigara içenlerde prostat kanser riski ile ters ilntili olduğunu göstermektedir. Bunlar E vitamini desteği alan %34’u prostat,%16’sıda kolorektal kanserli erkek sigara içenlerden geniş klinik çalışmalarla desteklenen verilerdir.

Prostat, meme, cilt ve akciğer kanserlerini içeren bazı kanser çeşitlerinde Vit E’in kanser büyümesini durdurabildiği ve çeiitli dozlarda kemoterapodik ajanlar verilen farelerde prostat tümörlerinin büyümesinin Vit E tarafından yavaşlatıldığını bildirilmiştir

Hindistan’da yapılan bir çalışmada da oral kanserli grupta plazma E ve C vitamin konsantrasyonlarının anlamlı derecede daha düşük olduğu tespit edilmiştir

C VİTAMİNİ VE KANSER
Diyette günlük yeteri miktarda alınan E ve C vitaminlerinin %30 oranında hastalık riskini azalttığı belirtilmektedir. Yetersizliğinde; ozofagus, mide, larinks ve serviks kanser riskini artırmaktadır. Limon suyu gibi vitamin içeriği yüksak yiyecekler ise mide kanserlerinden koruyucu olmaktadır.
Epidemiyolojik çalışmaların sonucunda, diyette bol miktarda sebze meyve tüketimiyle alınan C vitaminin mide kanseri riskini azalttığı ve olasılıkla ağız, farinks, ozofagus, akciğer, pankreas ve serviks kanser riskini durdurduğu ortaya çıkmıştır.

2030 yılında 24 milyon insan kansere yakalanacaktır.17 milyon insan aynı yıl yaşamını kanser nedeniyle yitirecektir. 75 milyon insan ise kanser ile yaşıyor olacaktır. Bu artışın %75’inin ülkemizin de içinde bulunduğu gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkelerde ortaya çıkacak olması ülkeleri kanseri önleme programlarına ağırlık verilmesini zorunlu tutuyordu. Sebze ve meyve tüketimi artırılması öncelikli alınması gereken önlemlerden biridir.

Meme kanserli kadınlarda antioksidan vitamin alımının hastalığın tekrarını azaltmış ve mortaliteyi durdurmuştur.

Stevianın Görkemi

Az veya hiç kalorisi olmayan tatlandırıcılar , çay kaşığı başına 15 kcal olan şekere alternatif bir seçenek sunar.  Besleyicilik değeri olmayan tatlandırıcılar tatlılık sunar  ve özellikle diyabetli hastalar ve kilo vermek isteyenler arasında popülerdir. Sakkarin , aspartam , asesulfam , sukraloz ve neotame bir süredir mevcuttu ancak stevia popülerliği kazanmak için besleyici olmayan tatlandırıcı bloğundaki en yeni üyedir. Yeni bir tatlandırıcı olarak nispeten kan şekeri kontrolü veya kilo vermede etkinliğini test eden çok az araştırma var. Bununla birlikte, stevia güvenli kabul edildi ve 2008’de GRAS (Genel olarak Tanınan Güvenilir) statüsü verildi; Buna ek olarak, bir gıda katkı maddesi olarak kullanılmak üzere FDA onayını gerektirmeden  ve  Avrupa Birliği ve Kanada da dahil olmak üzere 65’den fazla ülkedeki düzenleyici kurumlar, stevyayı gıdalarda kullanım için onayladı.

Stevia nedir?

Stevia, Asteraceae’den veya ayçiçeği ailesinden olan bütün bitki Stevia rebaudiana Bertoni de dahil olmak üzere tatlandırıcının farklı şekillerine atıfta bulunan genel terimdir. Ancak gıdalarda kullanılmak üzere terim yüksek saflıktadır.  En az% 95 steviol glikozid içeren stevia yaprak özütüdür. Tatlılık, ekstraksiyon, filtrasyon ve dehidratasyon işlemi yoluyla yapraklardan alınır. Bitki bazlı tatlandırıcı, şeker şekerinden 200 ila 350 kat daha tatlıdır. Antioksidan bakımından zengin stevia bitkisi aslen Paraguay’dan geldi, burada en azından 200 yıl önce yapraklar tatlı tatları için çiğnenmiş, içecekleri tatlandırmak için kullanılmış ve ilaç olarak kullanılmıştı. 1970’li yıllardan başlayarak Yapraklar Japonya’da aynı amaçlar için kullanılmıştır. Bugün, bitki esas olarak Paraguay, Kenya, Çin ve Amerika’da yetiştirilmekle birlikte, aynı zamanda Vietnam, Brezilya, Hindistan, Arjantin ve Kolombiya’da da yetiştirilmektedir. Stevia tatlandırıcısı, konsantre bir doğal bitki bileşiğinden başka bir şey içermediğinden, yüksek oranda saflaştırılmış olmasına rağmen, FDA “doğal” terimini tanımlamasa da genelde doğal bir tatlandırıcı olarak anılır.   Steviol glikositlerin metabolizmasının hayvanlarda ve insanlarda benzer olduğuna inanılmaktadır. Karbonhidrat kalıntıları (çoğunlukla glukoz) steviol omurgasına bağlanır ve stevia yaprağında doğal olarak bulunan tatlı bileşikleri oluşturur. Steviol glikozitler vücutta az emilir ve üst gastrointestinal yol boyunca, mide ve ince bağırsaklar da dahil olmak üzere geçer. Bağırsağa ulaştıklarında bağırsak bakterileri, glikoz ünitelerini çıkartarak onları steviol olarak parçalara ayırır. Steviol daha sonra portal ven yoluyla emilir ve öncelikle karaciğer tarafından metabolize olur ve idrarla atılan steviol glukuronid oluşur. Araştırmalar, metabolizma sırasında vücutta herhangi bir stevia birikimi (veya stevia’nın herhangi bir yan ürünü) olmadığını gösterir. Güçlü tatlandırma gücü ve sindirim sistemindeki zayıf emilim stevianin sıfıra yakın kalori sağladığına katkıda bulunur.

 Ağırlık yönetimi: Bazı randomize kontrollü denemeler, normal kalorili sürümü için besleyici olmayan tatlandırıcılarla tatlandırılmış gıdalar ve içeceklerin az miktarda kilo vermesine yol açtığı önerilmiştir.  15 Kalorili tatlandırıcılar yerine  stevianin kullanılmaması için hiç bir  neden yoktur.

 Diş çürüğü: Çalışmaların son zamanlarda yapılan bir derlemesinde, stevianin, oral bakteri florasında antibakteriyel etkisi olduğu ve çürük oluşumuna katkıda bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Gıda alerjileri: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi, yiyecek ve içeceklerde kullanılan stevia ekstraktılarıyla ilgili bilinen alerjilerin bulunmadığı sonucuna varmıştır. Çalışmalar kan şekeri seviyeleri üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmadığını ve diyabetli insanlar için stevia’nın herhangi bir glisemik yanıt üretmediği için güvenli olarak kabul edilmiştir. Bazı hayvan ve laboratuar çalışmaları, stevia’da bulunan bileşiklerin diyabet için faydalı olabileceğini önermektedir. Farelerden yapılan bir araştırma, günlük steviosid tüketiminin, tip 2 diyabetin önlenmesi ve tedavisi için güçlü terapötik etkiler gösterdiğini buldu. Tip 2 diyabetli hastalarda yapılan küçük bir çalışmada, test yemeğiyle verilen steviosit (1 g) dozunun eşit miktarda mısır nişastasına kıyasla insülin tepkisini yaklaşık% 40 oranında arttığını buldular . Stevia, Born Sweet Zing Organik Stevia Tatlandırıcı, SPLENDA Naturals Stevia Tatlandırıcı, SweetLeaf Stevia Tatlandırıcı, Truvia, Raw Stevia, PureVia ve Stevita gibi pek çok markanın adı altında tatlandırıcı olarak kullanılmak üzere toz halinde ve sıvı formda bulunur.  Ayrıca, giderek artan sayıda işlenmiş gıdalarda bulunur. Tek başına kullanıldığında acı bir tat bırakabileceği için genellikle eritritol, aspartam veya normal şeker gibi diğer tatlandırıcılarla birlikte kullanılır. Stevia, ısıya dayanıklıdır ve pişmiş veya ısıtılmış yiyecek veya içeceklerde kullanılabilir. Stevia, şekerden yüzlerce kez daha tatlı olduğu için, her 1 fincan şeker için, 1/4 fincan veya daha az toz haline getirilmiş stevia aynı düzeyde tatlılık sağlamaktadır. 2008’den bu yana dünya çapında 10,000’den fazla stevia içeren ürün piyasaya sürüldü. 2016’da, 563 stevia içeren ürünler yalnızca Kuzey Amerika’da tanıtıldı ve 2015’te% 34’lük bir büyümeyi temsil etti. Chaparro, “Onaylı bir diyabet eğitimcisi olarak, diğer besleyici olmayan tatlandırıcılar arasında günlük diyetlerinin bir parçası olarak steviyi kullanan birçok müşteriyi görüyorum” diyor. Diyabetli çocuklarda uzmanlaşmış biri olarak, tip 1 diyabetli çocukların diyetlerinde besleyici olmayan tatlandırıcıların dahil edilmesinden fayda gördüğünü düşünüyorum. Kan şekerini önemli derecede etkilemeden hâlâ tatlı bir tadını çıkarabilirler ve normal hissetmelerine yardımcı oluyorlar. Bu çocuklar için önemlidir. Tatlandırıcı olarak kullanılan ve ADI’nin altındaki miktarlarda tüketilen Stevia yaprak özütü, 12 mg yüksek saflaştırılmış ekstrakt / kg vücut ağırlığı, Avrupa Birliği ve Kanada da dahil olmak üzere birçok başka ülkedeki ajansların yanı sıra FDA tarafından da güvenlidir. Stevia, hala besleyici olmayan tatlandırıcı pazarına nispeten yeni bir katkıdır ve uzun vadeli etkilerinden  emin olunabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Ancak, şu anda bilinen şeylere dayanarak, stevia tatlandırıcı, şeker alımını azaltmaya çalışan herkes için güvenli bir seçenek olarak düşünülür.

Aktif Yeşil Smoothie

Yeşil sular her zaman kulağa hoş gelir. Eğer doğru bir  tarif uyguladıysanız gayet keyifli bir içecek olabilir.  Özellikle de geceyi dışarda geçirdiyseniz ertesi gün için mükemmel bir tariftir. Sizi harika hissettirir.  Ayrıca bu içecekle kendinizi uzun süre tok hissedeceksiniz. Çocuklarınıza da rahatlıkla içirebilirsiniz.

 

Malzemeler

  • 1 avuç lahana
  • 1 avuç ıspanak
  • 1/4 su bardağı bezelye
  • 1 adet küçük muz
  • 1 /2 su bardağı dondurulmuş mango
  • 2 kuru hurma
  • 3 yemek kaşığı kaju
  • 2 çay kaşığı arı poleni
  • 1 su bardağı süt

Yapılışı 

Hazırlanışları çok basit.  Tek yapman gereken pürüzsüz olana kadar blenderdan geçirmen. Mangoları buzlu şekilde koymamızın sebebi kıvam almasını sağlamak.

Portakal Kokulu Diyet Havuçlu Kek

Malzemeler

  • 2 yemek kaşığı ceviz yağı
  • 6 adet yumurta
  • 1/2 su bardağı agave şurubu
  • 1.5 su bardağı havuç püresi
  • 2 yemek kaşığı portakal rendesi
  • 1 yemek kaşığı portakal suyu
  • 1 tatlı kaşığı toz zencefil
  • 3 su bardağı badem unu

Yapılışı 

Fırını 160 dereceye ısıtın. Kenarları çıkarılabilinen bir kek kalıbının tabanını yağlayın. Yumurta sarıları ve agave şuruplarını birlikte çırpın. Havuç püresini , portakal suyu ve kabuğunu , zencefil ve badem ununu ekleyin. Yumurta beyazını ise fom oluşturuna kadar çırpın ve diğer karışıma ilave edin. Daha sonra hepsini karıştırın.

Yaklaşık 50 dk pişirin ve 15 dk içini çekmeye bırakın.

1 Porsiyon Besin Değeri 

230 kal, 20 g karbonhidrat , 4 g lif , 9 g protein , 25 g yağ , 106 mg kolesterol ,42 mg sodyum , 60 mg kalsiyum